Kısa cevap
Döküm için model, kalıp veya Paris alçısı seçilir. Saten, perlitli ve sıva alçıları duvar içindir. Alfa tipi alçılar daha tok, beta tipi alçılar daha gözenekli ve ucuzdur.
Marketteki beyaz torbaların hepsinde alçı yazar. İçerik aynı aileden olsa da tane, katkı ve pişirme şekli kullanımı değiştirir. Yanlış torba, doğru tarifi de bozar.
Döküm tarafı
Model alçısı ve kalıp alçısı
Heykel, kalıp ve hobi dökümünün standart tozu. İnce detayı taşır, prizi dakikalar içindedir. Su oranı kontrollü tutulursa yüzey temiz çıkar. Hediye üretiminde yine nem sınırı vardır; bu sınır tozun inceliğiyle kalkmaz.
Paris alçısı
Aynı ailenin uluslararası adıdır. “Ayrı bir süper alçı” değildir. Kaliteli olanı alfa tipi kristalle daha tok durur, ucuz olanı beta tipi olup daha çok su ister.
Alfa ve beta
| Beta alçı | Alfa alçı | |
|---|---|---|
| Üretim | Açık kazanda pişirme | Basınçlı, kontrollü pişirme |
| Su ihtiyacı | Yüksek | Düşük |
| Gövde | Gözenekli | Daha sıkı |
| Tipik ürün | İnşaat, ucuz hobi | Model, diş, hassas kalıp |
| Fiyat | Düşük | Yüksek |
Duvar tarafı, kalıba girmemeli
- İnşaat alçısı ve sıva alçısı: Kaba dolgu ve sıva. Tane iri, katkı sıva içindir.
- Saten alçı: Son kat perdah. Yayılır, dökülmez.
- Perlitli alçı: Makine sıvası. Hafifletici perlit, dökümde zayıf nokta bırakır.
- Yapıştırma alçısı: Levha ve kartonpiyer montajı. Açık süre uzundur, kalıp işi değildir.
Alçı taşı bu listede yok
Alçı taşı hammadde kayadır, çeşitler listesinin girdisidir. Onu öğütüp pişirmeden “doğal alçı tozu” diye satılan ürün priz almayabilir. Çeşit seçerken etikette kullanım cümlesini arayın: döküm, kalıp, model. “Saten”, “sıva”, “makine” yazıyorsa o torba duvara aittir.
Sık sorulanlar
- Hobi döküm için hangi alçı alınır?
- Model alçısı, kalıp alçısı veya Paris alçısı. Saten alçı ve inşaat sıva alçısı duvar içindir; kalıpta geç priz, zayıf yüzey ve çatlak verir. Diş alçısı çok serttir, küçük modelde işe yarar ama hobi kalıbını yorar.
- Paris alçısı nedir?
- Paris alçısı, alçı taşının pişirilmesiyle elde edilen klasik döküm alçısının yaygın adıdır. Ayrı bir kimya değil, hemihidrat alçının döküm için satılan hâlidir. Türkiye’de model alçısı ve kalıp alçısı etiketleriyle de çıkar.
- Saten alçı ile obje dökülür mü?
- Dökülmemelidir. Saten alçı ince perdah ve geç çalışma için katkılandırılmıştır. Kalıpta akışkanlığı ve prizi döküm alçısı gibi değildir. Duvar dışında kullanmak hem fire hem hayal kırıklığı üretir.
