Kısa cevap
Döküm ve model alçısında başlangıç 100 g toza 60–70 g sudur. Suyu artırmak akışı kolaylaştırır, kuru dayanımı düşürür. Priz başladıktan sonra su eklenmez.
Alçı tozu karışım oranı internette bardakla anlatılır. Bardak, alçının ne kadar sıkıştığına göre yalan söyler. Dayanımı belirleyen şey ağırlıkça su oranıdır.
Başlangıç tablosu
| Toz türü | Su / 100 g toz | Kıvam | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Model, kalıp, Paris | 60–70 g | Akışkan boya | Detaylı döküm |
| Sert alfa tipi | 40–55 g | Daha koyu | Daha tok, üretici oranı şart |
| İnşaat / sıva | 70 g ve üzeri | Sıva gibi | Obje için uygun değil |
| Saten | Üretici sıva oranı | Perdah | Kalıba dökülmez |
Fazla su ne yapar?
Alçının kimyasal olarak bağladığı su sınırlıdır. Fazlası gözenekte kalır, sonra uçar. Parça hafif, mat ve zayıf olur. Kenar tırnakla ufalar, su damlası iz bırakır. “Daha akışkan olsun” diye su eklemek, kalıbı doldurur ama parçayı çöpe yaklaştırır.
Az su ne yapar?
Topak, eksik detay, kalıp köşesinde boşluk. Yüzeyte beyaz nokta ve çizik kalır. İnce silikon kalıpta az su, hava kabarcığını da içeride tutar çünkü titreşimle yüzeye çıkacak zamanı olmaz.
Çatlak ile oranın ilişkisi
Fazla suyun zayıf gövdesi kururken çeker. Az suyun katı gövdesi kalın kesitte ısının dışarı çıkmasını zorlaştırır. İkisi de çatlar, sebepleri farklıdır. Kalın parçada oranı “doğru” tutmak yetmez; kesiti inceltmek veya parçayı katmanlı dökmek gerekir.
Doğru oran, doğru tozla birlikte anlam kazanır. Saten alçıya 65 gram su vermek onu model alçısı yapmaz.
Mineral dökümde oran neden ayrıdır?
İki bileşenli sistemde su serbestçe eklenmez. Sıvı bağlayıcı kendi dozundadır; tipik toz–sıvı oranı ağırlıkça 2,5 : 1 civarındadır ve föye yazılır. Alçının 100:65 tarifini taş plastiğine taşımak karışımı bozar. Malzeme değişince terazi kalır, rakam değişir.
Sık sorulanlar
- 100 gram alçı tozuna ne kadar su konur?
- Model ve döküm alçısında 60–70 gram su iyi bir başlangıçtır. Üretici oranı yazıyorsa o geçerlidir. İnşaat alçısında su payı daha yüksektir; o toz ince obje için seçilmez.
- Su bardağı ile ölçü olur mu?
- Olmaz. Alçı tozunun sıkışması bardağı değiştirir. Aynı bardak iki denemede farklı gram tutar. Dijital terazi, kıvamı tekrarlanabilir kılar.
- Kıvam koyu kaldı, su ekleyeyim mi?
- Priz başlamadıysa ve henüz dökmediyseniz çok az su ile düzeltilebilir. Karışım ısındıysa veya kaşık izi kaybolmuyorsa su eklemek prizi bozar. O partiyi dökmeden bırakın.
